Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, lũy kế xuất khẩu gạo từ ngày 1/1 đến ngày 9/2 đạt 322.422 tấn, dự báo xuất khẩu gạo trong quí I và quí II đạt khoảng 3,5 triệu tấn. Cả năm dự kiến xuất khẩu khoảng 6,5 triệu tấn, với kim ngạch 3 tỉ USD, giảm lần lượt 9,72% và 18,92% so với năm 2011.
Năm 2012 được đánh giá là năm khó khăn đối với thị trường gạo vì sản lượng dồi dào, trong khi trên toàn thế giới lượng gạo tồn kho tăng liên tục, hiện đang ở mức kỷ lục, trên 100 triệu tấn, hơn nữa, thương mại gạo toàn cầu đang sụt giảm từ 5-8%.
Theo ông Huỳnh Minh Huệ, Tổng Thư ký VFA, hiện nay Việt Nam vẫn còn khoảng 1,25 triệu tấn theo hợp đồng đăng ký xuất khẩu gạo, tương đương với năm 2011. Tuy nhiên, đây chủ yếu là hợp đồng tập trung từ cuối năm 2011 chuyển sang và thời gian giao hàng kéo dài tới quí III/2012.
Vấn đề khó khăn nhất trong những tháng vừa qua là tiến độ xuất khẩu gạo còn chậm. Chẳng hạn tháng 1/2012, chỉ khoảng 280.000 tấn, giảm tới 42% so với cùng kỳ năm trước.
Theo ông Huỳnh Minh Huệ, biện pháp quan trọng nhất là đẩy mạnh xuất khẩu, giải quyết tồn kho để chuẩn bị tạm trữ cho vụ thu hoạch rộ sắp tới. Muốn đẩy mạnh xuất khẩu thì phải chấp nhận cạnh tranh về giá, chất lượng và các điều kiện xuất khẩu khác. Định hướng của VFA thời gian tới là đẩy mạnh xuất khẩu gạo cấp cao và hạn chế xuất khẩu gạo cấp thấp. Hiện nay, gạo cấp thấp của Việt Nam rất khó cạnh tranh với Ấn Độ và Pakistan vì giá gạo cấp thấp của các nước này chỉ khoảng 350 USD/tấn. Trong khi đó, chúng ta phải bán tới giá 390 USD/tấn mới đảm bảo cho người nông dân có lời.
Thời gian vừa qua, VFA thống nhất đưa ra mức giá sàn hợp lý nhằm đẩy mạnh xuất khẩu gạo chất lượng cao như gạo 5% tấm, gạo 10% tấm và 15% tấm.
Song song với phương án trên, để giải quyết khó khăn trong bối cảnh xuất khẩu chậm, VFA mong muốn đẩy mạnh mua tạm trữ lúa gạo sau khi thu hoạch vụ đông xuân. Nếu không có kế hoạch vừa thúc đẩy xuất khẩu vừa thu mua tạm trữ thì sẽ không tiêu thụ kịp được lúa gạo vào thời kỳ thu hoạch rộ, nhất là vào tháng 3 và 4.
Minh Trung - theo Chinhphu.vn